Omgaan met weerstand

Na deze training lopen lastige gesprekken minder vast. Collega’s herkennen sneller wanneer iemand twijfelt, dwarsligt of afhaakt en weten hoe ze daarop kunnen reageren zonder in strijd of duwen te schieten. Bezwaren komen eerder boven tafel, spanningen worden bespreekbaar en besluiten krijgen meer draagvlak. In plaats van “gezeur” of “gedoe” wordt weerstand een signaal waar je iets mee kunt, waardoor projecten, veranderingen en samenwerking soepeler verlopen.

Deze training is gemaakt voor mensen die regelmatig met tegenkracht te maken hebben in hun werk. Denk aan leidinggevenden, projectleiders, adviseurs, zorg- en onderwijsprofessionals, HR, accountmanagers en interne change-teams. Zij zitten vaak in gesprekken waarin anderen afhaken, mopperen, kritisch zijn of “ja” zeggen maar “nee” doen. Je herkent dat je met goede inhoud komt, maar dat reacties van mensen bepalen of er echt iets gebeurt.

We pakken verschillende vormen van tegenwerking beet: openlijke kritiek in een overleg, cynische opmerkingen in de wandelgangen, stille weerstand (“geen reacties, maar ook geen beweging”), mensen die overal risico’s zien, of collega’s die steeds weer oude discussies oprakelen. Ook ‘passieve’ weerstand komt langs: niet reageren op mails, uitstellen, telkens andere prioriteiten. Je leert wat er onder die reactie kan zitten en welke aanpak in welke situatie werkt.

Omgaan met weerstand is een vervolgstap. De focus ligt op gedrag en reacties als het schuurt. Deelnemers halen er het meeste uit als ze al een kerntraining hebben gedaan op het gebied van communiceren of presenteren, zoals Effectieve Gespreksvoering, Overtuigen, Spreken en Presenteren of Feedback geven en aanspreken. Daar leer je de basis van een goed gesprek; in deze training verdiep je je in wat er gebeurt als mensen in de weerstand schieten.

We raden dat aan, zeker als in de groep ook mensen zitten die gespreksvoering in het algemeen al lastig vinden. Een stevige basis maakt dat je in deze training meer ruimte hebt om met spanning, emotie en tegenargumenten te oefenen. Lukt het niet om eerst een andere training te plannen, dan kunnen we Omgaan met weerstand ook als los incompanytraject vormgeven en zorgen we dat er genoeg basis in zit.

We werken met voorbeelden uit jullie eigen werk. Dat kunnen veranderingstrajecten zijn, implementaties van nieuw beleid, teamoverleggen met terugkerend gemopper, gesprekken met kritische klanten of samenwerkingen tussen afdelingen die stroef lopen. Deelnemers brengen concrete casussen mee waar ze nu tegenop zien of waar ze steeds in vastlopen. Die situaties gebruiken we als oefenmateriaal, zodat wat je leert direct aansluit op de praktijk.

We starten met het ontrafelen van het woord “weerstand”: wat zie je, wat hoor je, wat voel je zelf? Daarna krijg je een helder kader: welke soorten reacties zijn er en welke knoppen kun jij bedienen? Korte stukken uitleg worden afgewisseld met oefenen in tweetallen en kleine groepen. Je probeert verschillende reacties uit, onderzoekt wat voor jou werkt en krijgt feedback op houding, toon en taal. Later op de dag oefenen we met meer geladen casussen in een veilige setting.

Je leert allereerst rust houden: niet meteen overtuigen, verdedigen of duwen, maar onderzoeken. We werken met vragen die helpen om het echte bezwaar boven tafel te krijgen, met manieren om begrip te tonen zonder het direct eens te zijn en met manieren om grenzen te markeren als dat nodig is. Je oefent met herformuleren, samen samenvatten, opties verkennen en helder zijn over keuzes, ook als niet iedereen blij is.

We nemen emoties serieus. We verkennen jouw eigen reflexen: dichtklappen, pleasen, harder gaan praten, alles willen oplossen. De trainer zorgt voor een veilige sfeer, waarin je kunt experimenteren met ander gedrag dan je gewend bent. Oefeningen bouwen we op: eerst laagdrempelige situaties, daarna complexere of spannendere casussen. Zo ervaar je stap voor stap dat je meer speelruimte hebt dan je nu gebruikt.

In Effectieve Gespreksvoering ligt de nadruk op structuur in gesprekken en goed luisteren. In Feedback geven en aanspreken gaat het om gedrag bespreekbaar maken. Omgaan met weerstand draait specifiek om de reactie van de ander op verandering, beslissingen of voorstellen. Je leert niet alleen een boodschap goed neer te zetten, maar vooral wat je doet als iemand vervolgens “ja maar…”, “daar geloof ik niet in” of “dat gaan we hier niet doen” zegt.

Na afloop hebben jullie een gezamenlijk begrippenkader voor weerstand, een set vragen en interventies die bij jullie passen en een aantal uitgewerkte strategieën voor lastige situaties. Deelnemers hebben geoefend met eigen casussen en hebben zinnen gevonden die voor hen natuurlijk klinken. Vaak komen daaruit ook teamafspraken: hoe we reageren op kritiek, hoe we omgaan met ‘stille tegenkracht’ en hoe we zorgen dat bezwaren op tijd uitgesproken worden.

Deze training bieden we aan als incompanyprogramma voor één organisatie of één team. De kracht zit juist in het samen kijken naar patronen in jullie eigen cultuur. Wil je als individu werken aan je gesprekstechniek of aan spreken in groepen, dan sluiten de open kerntrainingen van Spraakwater beter aan. Omgaan met weerstand zetten we vooral in als gezamenlijke verdiepingsslag.

We beginnen met een intake met de opdrachtgever en vaak ook met een paar mensen uit de beoogde groep. We onderzoeken waar weerstand in jullie omgeving nu zichtbaar wordt, wat dat kost en wat jullie graag anders willen. Op basis daarvan maken we een voorstel voor één of meerdere sessies Omgaan met weerstand, afgestemd op jullie organisatie. We stemmen groepsgrootte, locatie, planning en eventueel een terugkommoment met jullie af, zodat de training goed landt in jullie dagelijkse praktijk.